Bullying i mobbing – pigułka edukacyjna

Zapobieganie lub przeciwdziałanie zjawiskom, które godzą w godność człowieka zaczyna się od ŚWIADOMOŚCI. Często nie zdajemy sobie sprawy, że pewne zachowania mocno wykraczają poza normę i wbrew samemu sobie godzimy się na zbyt dalekie przesunięcie naszej osobistej granicy.

Z tego powodu staram się edukować i głośno mówić o zachowaniach, którym należy mówić stanowcze STOP! Do tej grupy bezapelacyjnie należy bullying i mobbing. Temat ten poruszyłam już kiedyś na swoim Instagramie, a dzisiaj uwieczniam tutaj.

Bullying

To temat, o którym na pewno każdy z nas niejednokrotnie słyszał. W zależności od tego jakie mamy własne doświadczenia ze szkoły, nadajemy temu problemowi większą lub mniejszą wagę.

Ostatnio miałam okazję pracować z tym tematem, dlatego postanowiłam przypomnieć kilka ważnych informacji, dotyczących tego okrutnego zjawiska.

NIE BĄDŹMY OBOJĘTNI!

KIEDY MOWA O BULLYING’U?

Zachowania przemocowe stają się bullyingiem, kiedy do nierównowagi sił i intencjonalności zachowań przemocowych dochodzi jeszcze powtarzalność i uporczywość (częstotliwość – minimum raz w tygodniu lub 2–3 razy w miesiącu) i wszystkie te elementy występują łącznie.

Bullying jest szczególnym rodzajem przemocy, polegającym na długotrwałym nękaniu, tyranizowaniu, napastowaniu, osaczaniu.

nierównowaga sił + intencja + powtarzalność + uporczywość = BULLYING

  • jedna osoba rani lub poniża drugą osobę swoim zachowaniem lub słowami, 
  • robi to specjalnie,
  • zachowanie to powtarza się, a osoba raniona nie jest w stanie go zatrzymać,
  • osoba stosująca bullying ma władzę i przewagę,
  • ktoś, kto próbuje sprawić, żeby osoba doświadczająca bullying’u myślała źle o sobie.

RODZAJE BULLYING’U

Fizyczny – popychanie, uderzanie, bicie, plucie, zamykanie w pomieszczeniach lub inna forma fizycznego ranienia drugiej osoby.

Werbalny – wyzywanie, przedrzeźnianie, obrażanie, grożenie, złośliwe żarty, ośmieszanie, szantażowanie, plotkowanie, mówienie kłamstwo drugiej osobie.

Relacyjny / emocjonalny – wrogie gesty, miny, celowe wykluczenie kogoś z grupy, niezauważanie, pomijanie, izolacja, manipulowanie związkami przyjaźni.

Cyberbullying – wysyłanie obraźliwych wiadomości, publikowanie informacji, zdjęć, filmów bez zgody drugiej osoby, żart w internecie, podszywanie się pod kogoś w sieci, publikowanie plotek.

POMAGAĆ MOŻNA:

  • poprzez konfrontację z osobami stosującymi bullying–można powiedzieć, że nie pozwoli się na dalsze traktowanie innych osób w ten sposób
  • poprzez rozmowę i wspieranie osoby doświadczającej bullying’u, np. doradzając jej jak ma reagować, spędzanie z nią czasu podczas przerw (młodzież i dzieci doświadczające bullying’u często nie mają nawet jednego przyjaciela)
  • poprzez ujawnianie bullying’u i zaangażowanie w ten temat innych kolegów/koleżanek i dorosłych (w tym rodziców i nauczycieli)

Osoby doświadczające bullyingu potrzebują przede wszystkim osób, które dadzą im wsparcie, akceptację, zrozumienie i pomogą odbudować zaufanie do innych oraz wzmocnią poczucie własnej wartości.

STATYSTYKI

Większość uczniów/uczennic w polskich szkołach od czasu do czasu doświadcza szeroko rozumianych agresywnych zachowań ze strony kolegów i koleżanek, przy czym częściej niż agresja fizyczna są to działania w sferze relacyjnej i słownej.

Ponad jedna trzecia uczniów/uczennic doświadcza w ciągu miesiąca co najmniej kilku agresywnych zachowań ze strony kolegów /koleżanek, które uznaje za przykre.

MITY NA TEMAT BULLYING’U

1. Tylko chłopcy stosują bullying.

2. Powtarzające się obgadywanie i plotkowanie nie jest formą bullyingu.

3. Jeśli doświadcza się bullying’u ze strony rówieśników w szkole, należy siedzieć cicho i nikomu o tym nie mówić.

4. Jeśli ktoś doświadcza bullying’u w szkole i powie o tym nauczycielowi/nauczycielce, to będzie donosicielem/donosicielką.

5. Bullying fizyczny jest gorszy niż bullying emocjonalny.

PODSUMOWANIE

  • Bardzo ważna jest postawa rodziców, nauczycieli i rówieśników. Istotne jest, aby udzieli odpowiedniego wsparcia.
  • Osoba doświadczająca bullying przeżywa całą gamę trudnych emocji: lęk, strach, smutek, przerażenie, odrzucenie.
  • Ważnym jest, aby objąć taką osobę szczególnym wsparciem i dać jej jasną informację: „Nie zasługujesz na przemoc”, „To nie Twoja wina”, „Nie zrobiłeś niczego złego”, „Zawsze możesz mi o wszystkim powiedzieć”.
  • Przemoc wywiera piętno na młodej osobie, które nawet po ustaniu zachowań agresywnych „nie minie” samo z siebie. Z tego powodu bardzo ważna jest WIZYTA U PSYCHOLOGA.

Mobbing

Po opublikowaniu treści edukujących związanych z bullyingiem, dostałam od Was informację zwrotną, że to ważny temat. Porównaliście też bulling do mobbingu co jest całkowicie słuszne. Z tego powodu dzisiaj przedstawiam Wam małą dawkę wiedzy o tym czym jest mobbing.

Zdaję sobie też sprawę, że wiele osób tkwi w takich toksycznych relacjach z szefami/współpracownikami może nie mając o tym pojęcia lub siły, aby temu przeciwdziałać. Ale zapewniam, że warto to robić!

KIEDY MOWA O MOBBING’U?

Mobbing to prześladowanie, uporczywe nękanie i zastraszanie, a także stosowanie przemocy psychicznej wobec podwładnego lub współpracownika w miejscu pracy.

Mobbing = Bullying w pracy

Trwa nie krócej niż sześć miesięcy, stosowany jest systematycznie, przynajmniej raz w tygodniu, uderzającycy w godność i osobowość człowieka, naruszający integralność psychiczną i fizyczną.

FORMY MOBBING’U

  • przydzielanie zbyt dużej ilości zadań lub zadań zbyt trudnych, tak, aby pracownik nieustannie musiał zostawać po godzinach,
  • nieprzydzielanie pracownikowi odpowiedniej ilości pracy, aby podkreślić to, że pracownik nie jest ważny (i przez w taki też sposób jest traktowany przez innych pracowników),
  • stałe pomijanie pracownika przy rozdzielaniu nagród, mimo że jego wyniki pracy nie są gorsze od innych, nagradzanych osób,
  • nieuzasadnione i uporczywe pomijanie pracownika przy awansach,
  • nieudzielenie istotnych informacji, niezbędnych do wykonania pracy, a następnie krytykowanie za złe wykonanie,
  • obraźliwe wypowiedzi o pracowniku i jego możliwościach, 
  • stałe przydzielanie pracownikowi zadań poniżej jego kwalifikacji, pozostających poza zakresem jego obowiązków, 
  • ciągłe „czepianie się” pracownika, zachęcanie innych pracowników, aby też tak czynili, 
  • stałe krytykowanie jego działania i niewysłuchiwanie wyjaśnień,
  • zastraszanie (np. ciągłe groźby utraty pracy).

STATYSTYKI

Liczba skarg na mobbing wzrasta. Do inspekcji pracy wpływa coraz więcej skarg, lecz większość jest anonimowa.

Podaje się, że 46% Polaków doświadczyło mobbingu w miejscu pracy (raport „Bezpieczeństwo pracy w Polsce. Mobbing, depresja, stres w miejscu pracy”).

Eksperci z Krajowego Stowarzyszenia Antymobbingowego uważają, że dane nie pokazują faktycznej skali zjawiska mobbingu w Polsce.  Ofiary często ukrywają ten fakt z powodu lęku i wstydu.

Kobiety stają się częściej ofiarą mobbingu niż mężczyźni.

MITY NA TEMAT MOBBING’U

1.To zwykły konflikt, kłótnia, która z czasem ustanie (nie ustaje z czasem, jest regularnie kontynuowana).

2. To po prostu spór z szefem, który mnie nie lubi (to nie chodzi o to, że szef Cię nie lubi – on stosuje wobec Ciebie ZAMIERZONĄ PRZEMOC).

3. Ofiarą mobbingu są osoby słabe (bywa, że jest na odwrót, często ofiarami są osoby ambitne i pracowite).

4. To moja wina – z niczym sobie nie radzę (bez względu na wszystko nikt nie zasługuje na mobbing. Są inne sposoby rozwiązań. Ponadto trudno sobie radzić, gdy czujemy na sobie ogromną presję).

5. Mój szef jest po prostu wymagający – on taki jest (nikt nie ma prawa do stosowania przemocy i nie można jej tłumaczyć osobowością czy charakterem).

6. Muszę to wytrzymać dla moich dzieci, dla mojej rodziny itd. (nie ma sensu poddawać się takiej psychicznej torturze – to nikomu nie wyjdzie na dobre, ani Tobie, ani Twoim bliskim).

JAK POMÓC?

Należy wziąć pod uwagę, że mobbing dotyka głównie osób dorosłych, a bullying uderza w dzieci i nastolatków.

Z tego względu forma pomocy będzie nieco inna. Dorośli biorą za siebie odpowiedzialność i to na nich spoczywa podjęcie decyzji o przeciwdziałaniu mobbingowi. Nie oznacza to jednak, że nie potrzebują pomocy i wsparcia.

Trzeba nam zrozumieć, że ofiara mobbingu staje przed dwoma rodzajami wyzwań:

  • poradzenie sobie psychicznie
  • „walka” na polu prawnym

Nie jestem ekspertem z dziedziny prawa, dlatego ja skupię się na tym w jaki sposób można pomóc od strony psychologicznej. Pomagać można:

  • poprzez wsparcie i motywowanie ofiary do podjęcia działań przeciwko mobbingowi, którego doświadcza,
  • poprzez nieustanną obecność w każdym, a przede wszystkim najtrudniejszym momencie całego procesu (to może być konfrontacja z oprawcą lub moment udowadniania przestępstwa),
  • niekiedy wsparcie finansowe, które da ofierze poczucie bezpieczeństwa finansowego i siłę do działania,
  • sięgnięcie po profesjonalną pomoc w zakresie prawa – konsultacja z prawnikiem,
  • sięgnięcie po profesjonalną pomoc w zakresie psychiki – konsultacja z psychologiem/terapeutą (mobbing bardzo osłabia zdrowie psychicznie, uderza w pewność siebie, sprawczość, może prowadzić do traumy).

JAK POMAGA PSYCHOLOG?

  • praca z psychologiem polega na przepracowaniu trudnych emocji, uporaniu się z traumatycznymi przeżyciami, a w następnej kolejności odbudowaniu pewności siebie, która uległa znacznemu osłabieniu,
  • obejmuje także przygotowanie psychiczne do podjęcia kolejnej pracy (dla niektórych osób to może być bardzo dużym wyzwaniem związanym z lękiem przed podobną sytuacją), 
  • udzieleniu innego rodzaju wsparcia, które okaże się konieczne w trakcie terapii / konsultacji (każdy człowiek w inny sposób przeżywa wydarzenia, dlatego psycholog uwzględnia te różnice i oferuje odpowiednią pomoc).

Krajowe Stowarzyszenie Antymobbingowe

W Polsce istnieje stowarzyszenie, które wspiera ofiary mobbingu. Udziela potrzebnych informacji, daje wskazówki, i wspiera w terapii. Jednak największą jej wartością jest to, że tworzą ją osoby, które same przeszły przez to samo i mają podobne doświadczenie.

PODSUMOWANIE

Nie należy przechodzić obok mobbingu obojętnie. To może spotkać każdego!

Jeśli jesteś świadkiem tego okrutnego zjawiska, nie bądź obojętny! Ty możesz być kolejną ofiarą…

Mobbing odbija się na zdrowym psychicznym i fizycznym jednostki. Nieustanne funkcjonowanie pod ogromną presją i stresem może doprowadzić do objawów somatycznych, a nawet chorób.

Znajdź w sobie siłę do działania i pamiętaj, że nie jesteś sam.

Kilka słów na koniec

Jeśli jesteś ofiarą jednego z powyższych przemocowych zachowań, szukaj pomocy. Podziel się swoim problemem z odpowiednią osobą: rodzicem, opiekunem, kolegą z pracy, prawnikiem, przełożonym, psychologiem. Znajdź osobę, której możesz zaufać i podzielić się swoim problemem. Nie bądź bierny! Reaguj. Twoja sytuacja sama się nie zmieni.

Jeśli jesteś świadkiem przemocy – reaguj! Nie zostawiaj osoby w potrzebie. Porozmawiaj, wesprzyj i zaoferuj swoją pomoc. Nie odwracaj wzroku. Ty też możesz być kiedyś na tym samym miejscu.

Opracowanie na podstawie informacji zaczerpniętych od amnesty international.

Źródła zdjęć: Pinterest

You may also like

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *